Een mens groeit niet alleen door meer kennis op te doen of meer te bereiken. Echte groei begint vaak op het moment dat iemand eerlijk durft te kijken naar wat zich vanbinnen afspeelt.
Welke gedachten blijf ik voeden? Welke gevoelens probeer ik te vermijden? Welke gewoontes houden mij vast in een leven waar ik eigenlijk uit wil groeien?
Niet alles wat negatief voelt, moet worden ontkend
Het negatieve uit je leven laten betekent voor mij niet dat verdriet, angst, boosheid of teleurstelling niet mogen bestaan. Deze gevoelens kunnen juist laten zien waar aandacht, herstel of verandering nodig is.
Het verschil zit in de vraag of we een gevoel onderzoeken, of dat we het steeds opnieuw blijven voeden. Een moeilijke ervaring mag er zijn, maar hoeft niet voor altijd te bepalen wie we zijn en hoe we handelen.
Groei ontstaat niet doordat een mens nooit meer valt, maar doordat hij leert begrijpen waarom hij viel en bewuster besluit hoe hij weer opstaat.
Eerlijkheid tegenover jezelf
Een belangrijk onderdeel van persoonlijke en geestelijke groei is eerlijkheid. Niet alleen eerlijkheid tegenover andere mensen, maar vooral tegenover jezelf.
Soms wijzen we naar de omstandigheden of naar wat anderen ons hebben aangedaan. Daar kan een werkelijke pijn achter zitten. Toch komt er een moment waarop we onszelf mogen afvragen welke invloed wij vandaag nog hebben op ons eigen leven.
We kunnen niet altijd veranderen wat er is gebeurd. We kunnen wel onderzoeken wat we ermee doen, wat we ervan leren en welke keuzes we vanaf nu maken.
Wat aandacht krijgt, groeit
Wanneer we ons voortdurend bezighouden met boosheid, angst, afwijzing of wraak, krijgen deze gevoelens steeds meer ruimte. Ze kunnen uiteindelijk ons denken, onze relaties en onze beslissingen gaan bepalen.
Daarom geloof ik dat een mens bewust moet leren kiezen waar hij zijn aandacht aan geeft. Dat betekent niet dat problemen worden genegeerd. Het betekent dat een probleem niet meer energie krijgt dan nodig is om het te begrijpen en zorgvuldig op te lossen.
We kunnen onze aandacht ook richten op:
- dankbaarheid voor wat er nog wel aanwezig is;
- herstel van wat we zelf hebben beschadigd;
- grenzen tegenover wat ons telkens naar beneden haalt;
- geduld tijdens veranderingen die tijd nodig hebben;
- vriendelijkheid zonder daarbij onszelf te verliezen;
- een concrete daad waarmee we iets goeds bijdragen.
Groeien door verantwoordelijkheid
Geestelijke groei is voor mij niet alleen iets wat iemand denkt of voelt. Groei moet uiteindelijk ook zichtbaar worden in het dagelijks handelen.
Een inzicht krijgt meer betekenis wanneer het leidt tot een eerlijk gesprek, een verontschuldiging, een betere gewoonte, het stellen van een gezonde grens of het helpen van iemand die ondersteuning nodig heeft.
Verantwoordelijkheid nemen betekent niet dat we overal schuldig aan zijn. Het betekent dat we serieus nemen wat binnen onze eigen invloed ligt.
Loslaten is niet hetzelfde als vergeten
Loslaten betekent niet noodzakelijk dat iets onbelangrijk was. Het betekent ook niet dat je opnieuw toegang moet geven aan iemand die je heeft beschadigd.
Loslaten kan betekenen dat je besluit een oude gebeurtenis niet langer iedere nieuwe dag te laten beheersen. De herinnering kan blijven bestaan, terwijl de macht die zij over je heeft langzaam kleiner wordt.
Soms lukt dat niet meteen. Groei hoeft niet snel te gaan om echt te zijn. Ook kleine veranderingen kunnen bewijzen dat iemand niet meer volledig vastzit in wat achter hem ligt.
De stilte als spiegel
In stilte kunnen we beter merken welke gedachten werkelijk van ons zijn en welke gedachten vooral voortkomen uit angst, drukte of verwachtingen van anderen.
Een moment van stilte, gebed of bezinning kan helpen om niet onmiddellijk vanuit emotie te reageren. Het geeft ruimte om onszelf af te vragen:
- Wat is er werkelijk gebeurd?
- Wat voel ik daarbij?
- Welke betekenis geef ik er zelf aan?
- Weet ik zeker dat mijn uitleg klopt?
- Welke keuze draagt bij aan herstel en innerlijke rust?
Een mens groeit stap voor stap
Groeien betekent niet dat iemand op een dag volledig klaar is. Iedere levensfase kan nieuwe lessen, twijfels en verantwoordelijkheden met zich meebrengen.
Voor mij groeit een mens wanneer hij steeds beter leert onderscheiden wat hem opbouwt en wat hem afbreekt. Wanneer hij niet alleen naar zijn gevoel luistert, maar ook naar zijn geweten en naar de gevolgen van zijn handelen.
Een mens kan groeien door het negatieve niet langer de leiding te geven, zonder te ontkennen dat het ooit aanwezig was. Door pijn om te zetten in inzicht, inzicht om te zetten in verantwoordelijkheid en verantwoordelijkheid om te zetten in een goede daad.
Een vraag voor jezelf
Welke gedachte, gewoonte of situatie krijgt op dit moment te veel ruimte in jouw leven? En welke kleine, eerlijke stap zou je vandaag kunnen zetten om daar niet langer volledig door geleid te worden?
Dit is mijn persoonlijke beschouwing over groei en bewustwording. Ieder mens heeft zijn eigen geschiedenis en tempo. Bij ernstige psychische of lichamelijke klachten is passende professionele ondersteuning belangrijk.